Typy zadań maturalnych

Wyrażenia algebraiczne

Upraszczanie wyrażeń wymiernych - zadania maturalne CKE

W zadaniu „Dla każdej liczby rzeczywistej różnej od… wartość wyrażenia jest równa” rozkładasz liczniki i mianowniki na czynniki, skracasz je i podajesz uproszczoną postać. Liczby wyłączone w treści to miejsca, w których mianownik wynosi zero.

Jak wygląda to zadanie w arkuszu CKE?

  • „Dla każdej liczby rzeczywistej różnej od 0 i 2 wyrażenie (x²+x)/((x-2)²) · (x-2)/x jest równe”

  • ułamki algebraiczne połączone mnożeniem lub dzieleniem

  • odpowiedzi w postaci jednego ułamka, np. (x+1)/(x-2)

Wzory z tablic CKE do tego typu

  • Różnica kwadratów

    a²-b²=(a-b)(a+b)

  • Kwadrat sumy i różnicy

    (a ± b)²=a² ± 2ab+b²

Schemat rozwiązania krok po kroku

  1. 1.

    Rozłóż liczniki i mianowniki na czynniki: wyłącz wspólny czynnik albo użyj wzorów skróconego mnożenia.

  2. 2.

    Dzielenie zamień na mnożenie przez odwrotność ułamka.

  3. 3.

    Skróć identyczne czynniki i zapisz wynik. Odpowiedź ma być równa wyrażeniu dla wszystkich dozwolonych w treści.

Najczęstsza pułapka

Skracać wolno czynniki (iloczyny), nie składniki sum: w ułamku (x+2)/x nie da się skrócić .

Zadanie wzorcowe z arkusza CKE

Matura sierpień 2026, zadanie 8 (1 punkt). Otwórz stronę zadania

Dla każdej liczby rzeczywistej różnej od , oraz wartość wyrażenia 4/(x²+2x):5x/(4-x²) jest równa wartości wyrażenia

  • A.

    (8-4x)/5x²

  • B.

    (4x-8)/5x²

  • C.

    20/((x+2)²(x-2))

  • D.

    20/((x+2)²(2-x))

Rozwiązanie

  1. Dzielenie zamieniamy na mnożenie przez odwrotność: 4/(x²+2x) · (4-x²)/5x.
  2. Rozkładamy na czynniki: x²+2x=x(x+2) oraz 4-x²=(2-x)(2+x).
  3. Skracamy : 4/(x(x+2)) · ((2-x)(2+x))/5x=(4(2-x))/5x²=(8-4x)/5x².

Poprawna jest odpowiedź A.

Wszystkie zadania tego typu z arkuszy CKE (8)

Każde zadanie ma własną stronę z odpowiedzią i omówieniem. Najnowsze arkusze są na górze.

Zadania treningowe do samodzielnego rozwiązania

To zadania autorskie arkusz.ai w stylu CKE, nie zadania z arkuszy. Rozwiąż je na kartce, a dopiero potem rozwiń odpowiedź.

  1. Zadanie 1

    Dla x ≠ 0 i y ≠ 0 ułamek (12x⁴ y)/(3x y³) jest równy

    • A.

      4x³ y²

    • B.

      4x³/y²

    • C.

      9x³/y²

    • D.

      4x⁵/y⁴

    Pokaż odpowiedź

    B. 4x³/y²

  2. Zadanie 2

    Uprość wyrażenie (x²-9)/(x-3) dla tych , dla których ma ono sens.

    Pokaż odpowiedź

  3. Zadanie 3

    Wyznacz dziedzinę wyrażenia 5/(x-7).

    Pokaż odpowiedź

Chcesz więcej takich zadań z pełnymi rozwiązaniami i sprawdzaniem odpowiedzi? Przejdź do treningu działów.

Powtórz teorię i ćwicz dalej

Zestawienie powstało na podstawie 39 arkuszy CKE z poziomu podstawowego (maj, termin dodatkowy, poprawka oraz arkusze próbne). Typ zadania przypisaliśmy na podstawie jego treści; zadania typu „Wykaż, że…” i zadania optymalizacyjne nie wchodzą do tego zestawienia. Zobacz wszystkie arkusze.