Upraszczanie wyrażeń wymiernych - zadania maturalne CKE
W zadaniu „Dla każdej liczby rzeczywistej różnej od… wartość wyrażenia jest równa” rozkładasz liczniki i mianowniki na czynniki, skracasz je i podajesz uproszczoną postać. Liczby wyłączone w treści to miejsca, w których mianownik wynosi zero.
8
zadań w arkuszach CKE 2023-2026
8 z 39
arkuszy zawiera zadanie tego typu
1
punktacja zadań (1 punkt: 8)
8 + 0
zadań zamkniętych i otwartych
Jak wygląda to zadanie w arkuszu CKE?
„Dla każdej liczby rzeczywistej różnej od 0 i 2 wyrażenie (x²+x)/((x-2)²) · (x-2)/x jest równe”
ułamki algebraiczne połączone mnożeniem lub dzieleniem
odpowiedzi w postaci jednego ułamka, np. (x+1)/(x-2)
Wzory z tablic CKE do tego typu
Różnica kwadratów
a²-b²=(a-b)(a+b)
Kwadrat sumy i różnicy
(a ± b)²=a² ± 2ab+b²
Schemat rozwiązania krok po kroku
- 1.
Rozłóż liczniki i mianowniki na czynniki: wyłącz wspólny czynnik albo użyj wzorów skróconego mnożenia.
- 2.
Dzielenie zamień na mnożenie przez odwrotność ułamka.
- 3.
Skróć identyczne czynniki i zapisz wynik. Odpowiedź ma być równa wyrażeniu dla wszystkich dozwolonych w treści.
Najczęstsza pułapka
Skracać wolno czynniki (iloczyny), nie składniki sum: w ułamku (x+2)/x nie da się skrócić .
Zadanie wzorcowe z arkusza CKE
Matura sierpień 2026, zadanie 8 (1 punkt). Otwórz stronę zadania
Dla każdej liczby rzeczywistej różnej od , oraz wartość wyrażenia 4/(x²+2x):5x/(4-x²) jest równa wartości wyrażenia
- A.
(8-4x)/5x²
- B.
(4x-8)/5x²
- C.
20/((x+2)²(x-2))
- D.
20/((x+2)²(2-x))
Rozwiązanie
- Dzielenie zamieniamy na mnożenie przez odwrotność: 4/(x²+2x) · (4-x²)/5x.
- Rozkładamy na czynniki: x²+2x=x(x+2) oraz 4-x²=(2-x)(2+x).
- Skracamy : 4/(x(x+2)) · ((2-x)(2+x))/5x=(4(2-x))/5x²=(8-4x)/5x².
Poprawna jest odpowiedź A.
Wszystkie zadania tego typu z arkuszy CKE (8)
Każde zadanie ma własną stronę z odpowiedzią i omówieniem. Najnowsze arkusze są na górze.
- Próbna matura marzec 2026
1 zadanie
- Zadanie 61 punktDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
- Matura sierpień 2026
1 zadanie
- Zadanie 81 punktDla każdej liczby rzeczywistej x różnej od -2, 0 oraz 2 wartość wyrażenia 4/(x²+2x):5x/(4-x²) jest równa wartości wyrażenia
- Matura maj 2025
1 zadanie
- Zadanie 81 punktDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
- Matura czerwiec 2024
1 zadanie
- Zadanie 81 punktDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
- Test diagnostyczny grudzień 2024
1 zadanie
- Zadanie 61 punktDla każdej liczby rzeczywistej x różnej od (-1), 0 oraz 1 wartość wyrażenia x/(x²-1): 3x²/(x+1) jest równa wartości wyrażenia
- Matura czerwiec 2023
1 zadanie
- Zadanie 71 punktDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
- Matura sierpień 2023
1 zadanie
- Zadanie 71 punktDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
- Test diagnostyczny grudzień 2023
1 zadanie
- Zadanie 71 punktDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Zadania treningowe do samodzielnego rozwiązania
To zadania autorskie arkusz.ai w stylu CKE, nie zadania z arkuszy. Rozwiąż je na kartce, a dopiero potem rozwiń odpowiedź.
Zadanie 1
Dla x ≠ 0 i y ≠ 0 ułamek (12x⁴ y)/(3x y³) jest równy
- A.
4x³ y²
- B.
4x³/y²
- C.
9x³/y²
- D.
4x⁵/y⁴
Pokaż odpowiedź
B. 4x³/y²
- A.
Zadanie 2
Uprość wyrażenie (x²-9)/(x-3) dla tych , dla których ma ono sens.
Pokaż odpowiedź
Zadanie 3
Wyznacz dziedzinę wyrażenia 5/(x-7).
Pokaż odpowiedź
Chcesz więcej takich zadań z pełnymi rozwiązaniami i sprawdzaniem odpowiedzi? Przejdź do treningu działów.
Powtórz teorię i ćwicz dalej
Zestawienie powstało na podstawie 39 arkuszy CKE z poziomu podstawowego (maj, termin dodatkowy, poprawka oraz arkusze próbne). Typ zadania przypisaliśmy na podstawie jego treści; zadania typu „Wykaż, że…” i zadania optymalizacyjne nie wchodzą do tego zestawienia. Zobacz wszystkie arkusze.