Suma wyrazów ciągu arytmetycznego - zadania maturalne CKE
Suma Sₙ pierwszych wyrazów ciągu arytmetycznego pozwala połączyć znane wyrazy i różnicę zarówno w czystych rachunkach algebraicznych, jak i w zadaniach tekstowych (np. o ratach lub rzędach). W CKE jest to częste zadanie otwarte za 2 lub 3 punkty.
16
zadań w arkuszach CKE 2015-2026
16 z 39
arkuszy zawiera zadanie tego typu
1 / 2 / 3 / 4 / 5
punktacja zadań (1 punkt: 4, 2 punkty: 9, 3 punkty: 1, 4 punkty: 1, 5 punktów: 1)
4 + 12
zadań zamkniętych i otwartych
Jak wygląda to zadanie w arkuszu CKE?
„Suma piętnastu początkowych wyrazów tego ciągu jest równa ”
„Suma S₁₀ dziesięciu początkowych kolejnych wyrazów ciągu (aₙ)”
zadanie tekstowe ze stałą zmianą w kolejnych ratach lub dniach i podaną sumą łączną
Wzory z tablic CKE do tego typu
Suma n wyrazów przez pierwszy i ostatni
Sₙ=(a₁+aₙ)/2 · n
Suma n wyrazów przez a₁ i r (tablice CKE)
Sₙ=(2a₁+(n-1)r)/2 · n
Schemat rozwiązania krok po kroku
- 1.
Wybierz wzór z tablic CKE: gdy znasz a₁ i aₙ, użyj (a₁+aₙ)/2 · n; gdy w grze jest różnica , użyj (2a₁+(n-1)r)/2 · n.
- 2.
Wyraź inne dane z treści (np. a₃=a₁+2r) przez te same niewiadome a₁ i .
- 3.
Rozwiąż otrzymane równanie lub układ równań i upewnij się, o który wyraz lub różnicę pyta polecenie.
Najczęstsza pułapka
We wzorze na sumę stoi , a nie , oraz czynnik 2a₁ zamiast samego a₁. W zadaniach o ratach zwróć uwagę, czy każda kolejna rata maleje (), czy rośnie ().
Zadanie wzorcowe z arkusza CKE
Matura maj 2023, zadanie 17 (2 punkty). Otwórz stronę zadania
Pan Stanisław spłacił pożyczkę w wysokości 8910 zł w osiemnastu ratach. Każda kolejna rata była mniejsza od poprzedniej o 30 zł. Oblicz kwotę pierwszej raty.
Rozwiązanie
- Kolejne raty tworzą ciąg arytmetyczny o różnicy ; jest ich , a ich suma to .
- Wzór na sumę: S₁₈=(2a₁+17r)/2 · 18=9(2a₁-510).
- 9(2a₁-510)=8910, więc 2a₁-510=990 i a₁=750.
Pierwsza rata wynosiła zł.
Wszystkie zadania tego typu z arkuszy CKE (16)
Każde zadanie ma własną stronę z odpowiedzią i omówieniem. Najnowsze arkusze są na górze.
- Matura czerwiec 2026
1 zadanie
- Zadanie 152 punktyCzterowyrazowy ciąg (7,a₂,a₃,a₄) jest arytmetyczny. Suma wszystkich wyrazów tego ciągu jest równa 54. Oblicz drugi wyraz tego…
- Matura sierpień 2026
1 zadanie
- Zadanie 153 punktyCiąg arytmetyczny (aₙ) jest określony dla każdej liczby naturalnej n ≥ 1. Suma S₁₀ dziesięciu początkowych kolejnych wyrazów tego…
- Matura czerwiec 2025
1 zadanie
- Zadanie 15.21 punktSuma S₂₅ dwudziestu pięciu początkowych kolejnych wyrazów ciągu (aₙ) jest równa
- Matura maj 2024
1 zadanie
- Zadanie 172 punktyTrzeci wyraz ciągu arytmetycznego (aₙ) jest równy -1. Suma piętnastu początkowych wyrazów tego ciągu jest równa -165. Oblicz…
- Matura maj 2023
1 zadanie
- Zadanie 172 punktyPan Stanisław spłacił pożyczkę w wysokości 8910 zł w osiemnastu ratach. Każda kolejna rata była mniejsza od poprzedniej o 30 zł.…
- Matura sierpień 2022
1 zadanie
- Zadanie 302 punktyTrójwyrazowy ciąg (x, y - 4, y) jest arytmetyczny. Suma wszystkich wyrazów tego ciągu jest równa 6. Oblicz wszystkie wyrazy tego…
- Matura czerwiec 2021
1 zadanie
- Zadanie 312 punktyDany jest ciąg arytmetyczny (aₙ), określony dla wszystkich liczb naturalnych n ≥ 1. Suma dwudziestu początkowych wyrazów tego…
- Matura maj 2019
1 zadanie
- Zadanie 111 punktW ciągu arytmetycznym ( aₙ), określonym dla n ≥ 1, dane są dwa wyrazy: a₁ = 7 i a₈ = - 49. Suma ośmiu początkowych wyrazów tego…
- Matura sierpień 2019
1 zadanie
- Zadanie 111 punktW ciągu arytmetycznym (aₙ), określonym dla n ≥ 1, dane są dwa wyrazy: a₁=-11 i a₉=5. Suma dziewięciu początkowych wyrazów tego…
- Matura maj 2018
1 zadanie
- Zadanie 312 punktyDwunasty wyraz ciągu arytmetycznego (aₙ), określonego dla n ≥ 1, jest równy 30, a suma jego dwunastu początkowych wyrazów jest…
- Matura czerwiec 2018
1 zadanie
- Zadanie 334 punktyW ciągu arytmetycznym (aₙ), określonym dla liczb naturalnych n ≥ 1, wyraz szósty jest liczbą dwa razy większą od wyrazu piątego, a…
- Matura sierpień 2018
1 zadanie
- Zadanie 302 punktyDziewiąty wyraz ciągu arytmetycznego (aₙ), określonego dla n ≥ 1, jest równy 34, a suma jego ośmiu początkowych wyrazów jest równa…
- Matura maj 2017
1 zadanie
- Zadanie 312 punktyW ciągu arytmetycznym (aₙ), określonym dla n ≥ 1, dane są: wyraz a₁ = 8 i suma trzech początkowych wyrazów tego ciągu S₃ = 33.…
- Matura czerwiec 2017
1 zadanie
- Zadanie 302 punktySuma trzydziestu początkowych wyrazów ciągu arytmetycznego (aₙ), określonego dla n ≥ 1, jest równa 30. Ponadto a₃₀ = 30. Oblicz…
- Matura sierpień 2016
1 zadanie
- Zadanie 111 punktDla każdej liczby całkowitej dodatniej n suma n początkowych wyrazów ciągu arytmetycznego (aₙ) jest określona wzorem Sₙ=2n²+n.…
- Matura maj 2015
1 zadanie
- Zadanie 345 punktówW nieskończonym ciągu arytmetycznym (aₙ), określonym dla n ≥ 1, suma jedenastu początkowych wyrazów tego ciągu jest równa 187.…
Zadania treningowe do samodzielnego rozwiązania
To zadania autorskie arkusz.ai w stylu CKE, nie zadania z arkuszy. Rozwiąż je na kartce, a dopiero potem rozwiń odpowiedź.
Zadanie 1
Ciąg arytmetyczny ma pierwszy wyraz , różnicę i wyrazów. Suma tych wyrazów jest równa
- A.
- B.
- C.
- D.
Pokaż odpowiedź
A.
- A.
Zadanie 2
Ciąg arytmetyczny ma pierwszy wyraz , różnicę i wyrazów. Suma tych wyrazów jest równa
- A.
- B.
- C.
- D.
Pokaż odpowiedź
B.
- A.
Zadanie 3
Ciąg arytmetyczny ma pierwszy wyraz , różnicę i wyrazów. Suma tych wyrazów jest równa
- A.
- B.
- C.
- D.
Pokaż odpowiedź
C.
- A.
Chcesz więcej takich zadań z pełnymi rozwiązaniami i sprawdzaniem odpowiedzi? Przejdź do treningu działów.
Powtórz teorię i ćwicz dalej
Zestawienie powstało na podstawie 39 arkuszy CKE z poziomu podstawowego (maj, termin dodatkowy, poprawka oraz arkusze próbne). Typ zadania przypisaliśmy na podstawie jego treści; zadania typu „Wykaż, że…” i zadania optymalizacyjne nie wchodzą do tego zestawienia. Zobacz wszystkie arkusze.