Typy zadań maturalnych

Ciągi

Suma wyrazów ciągu arytmetycznego - zadania maturalne CKE

Suma Sₙ pierwszych wyrazów ciągu arytmetycznego pozwala połączyć znane wyrazy i różnicę zarówno w czystych rachunkach algebraicznych, jak i w zadaniach tekstowych (np. o ratach lub rzędach). W CKE jest to częste zadanie otwarte za 2 lub 3 punkty.

Jak wygląda to zadanie w arkuszu CKE?

  • „Suma piętnastu początkowych wyrazów tego ciągu jest równa ”

  • „Suma S₁₀ dziesięciu początkowych kolejnych wyrazów ciągu (aₙ)”

  • zadanie tekstowe ze stałą zmianą w kolejnych ratach lub dniach i podaną sumą łączną

Wzory z tablic CKE do tego typu

  • Suma n wyrazów przez pierwszy i ostatni

    Sₙ=(a₁+aₙ)/2 · n

  • Suma n wyrazów przez a₁ i r (tablice CKE)

    Sₙ=(2a₁+(n-1)r)/2 · n

Schemat rozwiązania krok po kroku

  1. 1.

    Wybierz wzór z tablic CKE: gdy znasz a₁ i aₙ, użyj (a₁+aₙ)/2 · n; gdy w grze jest różnica , użyj (2a₁+(n-1)r)/2 · n.

  2. 2.

    Wyraź inne dane z treści (np. a₃=a₁+2r) przez te same niewiadome a₁ i .

  3. 3.

    Rozwiąż otrzymane równanie lub układ równań i upewnij się, o który wyraz lub różnicę pyta polecenie.

Najczęstsza pułapka

We wzorze na sumę stoi , a nie , oraz czynnik 2a₁ zamiast samego a₁. W zadaniach o ratach zwróć uwagę, czy każda kolejna rata maleje (), czy rośnie ().

Zadanie wzorcowe z arkusza CKE

Matura maj 2023, zadanie 17 (2 punkty). Otwórz stronę zadania

Pan Stanisław spłacił pożyczkę w wysokości 8910 zł w osiemnastu ratach. Każda kolejna rata była mniejsza od poprzedniej o 30 zł. Oblicz kwotę pierwszej raty.

Rozwiązanie

  1. Kolejne raty tworzą ciąg arytmetyczny o różnicy ; jest ich , a ich suma to .
  2. Wzór na sumę: S₁₈=(2a₁+17r)/2 · 18=9(2a₁-510).
  3. 9(2a₁-510)=8910, więc 2a₁-510=990 i a₁=750.

Pierwsza rata wynosiła zł.

Wszystkie zadania tego typu z arkuszy CKE (16)

Każde zadanie ma własną stronę z odpowiedzią i omówieniem. Najnowsze arkusze są na górze.

    • Zadanie 152 punkty
      Czterowyrazowy ciąg (7,a₂,a₃,a₄) jest arytmetyczny. Suma wszystkich wyrazów tego ciągu jest równa 54. Oblicz drugi wyraz tego…
    • Zadanie 153 punkty
      Ciąg arytmetyczny (aₙ) jest określony dla każdej liczby naturalnej n ≥ 1. Suma S₁₀ dziesięciu początkowych kolejnych wyrazów tego…
    • Suma S₂₅ dwudziestu pięciu początkowych kolejnych wyrazów ciągu (aₙ) jest równa
    • Zadanie 172 punkty
      Trzeci wyraz ciągu arytmetycznego (aₙ) jest równy -1. Suma piętnastu początkowych wyrazów tego ciągu jest równa -165. Oblicz…
    • Zadanie 172 punkty
      Pan Stanisław spłacił pożyczkę w wysokości 8910 zł w osiemnastu ratach. Każda kolejna rata była mniejsza od poprzedniej o 30 zł.…
    • Zadanie 302 punkty
      Trójwyrazowy ciąg (x, y - 4, y) jest arytmetyczny. Suma wszystkich wyrazów tego ciągu jest równa 6. Oblicz wszystkie wyrazy tego…
    • Zadanie 312 punkty
      Dany jest ciąg arytmetyczny (aₙ), określony dla wszystkich liczb naturalnych n ≥ 1. Suma dwudziestu początkowych wyrazów tego…
    • Zadanie 111 punkt
      W ciągu arytmetycznym ( aₙ), określonym dla n ≥ 1, dane są dwa wyrazy: a₁ = 7 i a₈ = - 49. Suma ośmiu początkowych wyrazów tego…
    • Zadanie 111 punkt
      W ciągu arytmetycznym (aₙ), określonym dla n ≥ 1, dane są dwa wyrazy: a₁=-11 i a₉=5. Suma dziewięciu początkowych wyrazów tego…
    • Zadanie 312 punkty
      Dwunasty wyraz ciągu arytmetycznego (aₙ), określonego dla n ≥ 1, jest równy 30, a suma jego dwunastu początkowych wyrazów jest…
    • Zadanie 334 punkty
      W ciągu arytmetycznym (aₙ), określonym dla liczb naturalnych n ≥ 1, wyraz szósty jest liczbą dwa razy większą od wyrazu piątego, a…
    • Zadanie 302 punkty
      Dziewiąty wyraz ciągu arytmetycznego (aₙ), określonego dla n ≥ 1, jest równy 34, a suma jego ośmiu początkowych wyrazów jest równa…
    • Zadanie 312 punkty
      W ciągu arytmetycznym (aₙ), określonym dla n ≥ 1, dane są: wyraz a₁ = 8 i suma trzech początkowych wyrazów tego ciągu S₃ = 33.…
    • Zadanie 302 punkty
      Suma trzydziestu początkowych wyrazów ciągu arytmetycznego (aₙ), określonego dla n ≥ 1, jest równa 30. Ponadto a₃₀ = 30. Oblicz…
    • Zadanie 111 punkt
      Dla każdej liczby całkowitej dodatniej n suma n początkowych wyrazów ciągu arytmetycznego (aₙ) jest określona wzorem Sₙ=2n²+n.…
    • Zadanie 345 punktów
      W nieskończonym ciągu arytmetycznym (aₙ), określonym dla n ≥ 1, suma jedenastu początkowych wyrazów tego ciągu jest równa 187.…

Zadania treningowe do samodzielnego rozwiązania

To zadania autorskie arkusz.ai w stylu CKE, nie zadania z arkuszy. Rozwiąż je na kartce, a dopiero potem rozwiń odpowiedź.

  1. Zadanie 1

    Ciąg arytmetyczny ma pierwszy wyraz , różnicę i wyrazów. Suma tych wyrazów jest równa

    • A.

    • B.

    • C.

    • D.

    Pokaż odpowiedź

    A.

  2. Zadanie 2

    Ciąg arytmetyczny ma pierwszy wyraz , różnicę i wyrazów. Suma tych wyrazów jest równa

    • A.

    • B.

    • C.

    • D.

    Pokaż odpowiedź

    B.

  3. Zadanie 3

    Ciąg arytmetyczny ma pierwszy wyraz , różnicę i wyrazów. Suma tych wyrazów jest równa

    • A.

    • B.

    • C.

    • D.

    Pokaż odpowiedź

    C.

Chcesz więcej takich zadań z pełnymi rozwiązaniami i sprawdzaniem odpowiedzi? Przejdź do treningu działów.

Powtórz teorię i ćwicz dalej

Zestawienie powstało na podstawie 39 arkuszy CKE z poziomu podstawowego (maj, termin dodatkowy, poprawka oraz arkusze próbne). Typ zadania przypisaliśmy na podstawie jego treści; zadania typu „Wykaż, że…” i zadania optymalizacyjne nie wchodzą do tego zestawienia. Zobacz wszystkie arkusze.